Pastoors te Retie



Naamlijst der pastoors van Retie tijdens het oud regime

1. Petrus... (circa 1236)

Hij is de oudst vernoemde pastoor van Retie en wordt door Schutjes vermeld op het jaar 1236.

2. N... (circa 1291)

"N. investitus de Rethi", zo wordt de pastoor van Retie geheten, die in 1291 als getuige optreedt bij de oprichting van de kerk van Dessel.

3. Walterus de Corvele (circa 1363)

Was in 1363 pastoor te Retie, want de 17e van de Louwmaand (januari) van dat jaar schonk onze dorpsheer Jan van Lantdewyc hem de woning die hij betrok, als pastorie.

4. Giselbertus Bac (circa 1395)

De naam van deze pastoor komt voor in het testament van Henricus van Dyest, opgemaakt op 26 oktober 1395.

5. Petrus Voecht (circa 1419)

Coppens spelt zijn naam "Woecht" en vermeldt hem in 14... als pastoor te Retie. In 1419 was hij pastoor te Westerlo en hij stierf op 29 augustus 1440.

6. Joannes Bruijsten (1419(?)-1438)

Hij was afkomstig van Oosterwijk (N. Brab.) en in 1419 pastoor te Retie. Op 31 augustus van dat jaar verleende de bisschop van Luik de toelating om een wijding te doen, ter gelegenheid dat er in de kerk te Retie aanzienlijke herstellingen gedaan werden. Onder deze pastoor had verder de fundatie plaats van twee zielemissen naar aanleiding van de moord door Jacobus Heylsen op Nicolaas Huysteyn. Pastoor Bruijsten stierf op 23 oktober 1438.

7. Joannes Horst (circa 1438-1455)

Volgens Coppens was hij in 1438 pastoor te Retie. Onder deze pastoor stichtte onze dorpsheer Jan van Rotselaar het altaar van Sint-Lucie in onze kerk. In een stuk van mei 1441 bekent dezelfde Heer, dat de kosterij in onze kerk van oudsher om de beurt door de dorpsheer en de abt van Tongerlo vergeven werd en belooft hij met die oude gewoonte voort te gaan. Pastoor Horst overleed op 27 januari 1455.

8. Joannes Verheelt (n 1455)

In de catalogus van Landmeter wordt hij onmiddellijk n Jan Horst vermeld, en wel op het jaar 1455. Coppens doet in 1455 pastoor Van Eyck optreden.

9. Gerardus Van Eyck (circa 1455 - 1459)

Volgens Coppens is Van Eyck in 1455 pastoor te Retie en zijn sterfdag wordt op 11 augustus 1459 genoteerd. Uit de tijd van deze pastoor vonden we twee schenkingsakten ten voordele van het H. Kruisaltaar in onze kerk: Jan Luyten en Dimpna zijn vrouw legateren een beemd, geheten "doudebeemden" en een veld "de eyndacker" en willen dat daarvoor twee missen in de week zullen gelezen worden (4 augustus 1459); Henricus Van de Koeyen en Margareta zijn vrouw schenken een akker genoemd "de Hoedonck" opdat ieder week n mis aan het H. Kruisaltaar zou gelezen worden (zelfde datum).

10. Joannes Winnen (circa 1459- 1488)

Pastoor Winnen was te Antwerpen geboren en volgde (volgens Coppens) pastoor Van Eyck in 1459 op. In een akt van dat jaar, feest van Sint-Jacob, is er echter spraak van een Joannes Hechtelt als pastoor van Retie en van zijn assistent Nicolaas Gestelmans. In april 1461 geeft de bisschop "vicemgerens" van Luik de toestemming om het dak der kerk de sacristie, het Maria-altaar en het koor te vernieuwen. In mei 1482 verleent hij de toelating om het Maria-altaar te verplaatsen.. Coppens zet de sterfdag van deze pastoor op 6 maart 1488.

11. Nicolaus Spierinek (1488-1503)

In 1482 vinden wij hem als proost te Herentals, in 1488 als pastoor te Retie. Onder zijn herderschap werd in onze kerk het beneficie van het Allerheiligste Sacrament ingesteld (februari 1497). De pastoor zelf stichtte in 1503 een altijddurend brandende lamp vr het H. Sacrament. 't Was pastoor Spierinck die in 1498 verplicht werd de Lievevrouwprocessie van daags n Maria-geboorte, opnieuw te houden op de dag vr St. Jan de Doper. Deze pastoor overleed op 6 december 1503.

12. Willem van Zeelst (1504 - 1515)

Afkomstig van Tongerlo, bediende hij in 1492 de parochie van Tongerlo en daarna die van Oevel. In 1504 werd hij pastoor van Retie. In 1513 benoemde de bisschop van Luik tot koster onzer kerk: honorabilis vir Dominus ac Magister Joannes Thome, clericus Leodiensis. Pastoor van Zeelst stierf op 3 juli 15 15.

13. Goswinus Boem (1515-1527)

Geboortig van Druenen (N. Brabant), werd hij in 1515 pastoor van Retie. Hij droeg zijn coadjutor Martinus Sneyers de taak op, een register van alle fondaties in de kerk van Sint-Martinus op te stellen. In het register der Beneficin vinden we zijn naam op het jaar 1524 en daarbij de namen van al de bedienaars der altaren en kapellen te Retie. Coppens plaatst de sterfdag van pastoor Boem (Boom!) op 18 mei 1527.

14. Florentinus Baeckx (1527-1559)

Pastoor Baeckx (Bax), geboortig van Geel, kwam in mei 1527 naar Retie. In de kerkmeestersrekening van 't jaar 1540 vinden we de priesters die dan te Retie verblijven: onsen persoen (pastoor Baeckx), heer Jan van Gestel, heer Willem Geys (?), heer Henric Styne, heer Jan van Ende, heer Govaert van Gompel, heer Lembrecht Lauwe. Plaatsvervanger of vice-curatus van de pastoor was toen Guilhelmus Tsgroten. In 1536 kochten onze kerkmeesters en schepenen een Mariaklok bij de gekende Mechelse klokkengieter Peter Waghevens. Pastoor Baeckx stierf op 8 oktober 1559.

15. Martinus Andriessens (1559- 1572)

Naar zijn geboorteplaats ook :Martinus van Zundert geheten, 'werd hij op 3 januari 1559 door de abt van Tongerlo tot pastoor van Retie aangeduid. We weten van hem dat hij in lBO te Bourges theologie studeerde, in 1544 pastoor werd te Herselt, in 1556 pastoor te Mierlo. Hij overleed te Retie op 19 oktober 1572.

16. Henricus Grammen (1572-1573)

Coppens noemt deze kloosterling van Tongerlo als opvolger van pastoor Andriessens, en plaatst zijn sterfdag op 8 mei 1573. Mogelijk geldt het hier slechts een plaatsvervanger, want pastoor Landmeter vermeldt hem niet in zijn cataloog.

17. Gerardus Adriaens (1573-1602)

Naar de naam van zijn geboorteplaats wordt hij ook Van Drunen of Drunaeus geheten, naar zijn geboorteplaats Drunen. In mei 1573 werd hij tot pastoor van Retie aangesteld. Naar luid een verklaring van onze wethouders was hij 15 jaar na zijn aanstelling nog niet te Retie geweest en verbleef hij te Leuven. Hij liet zich dan te Retie vervangen door een vice-pastor, die in 1588 Franciscus Coels was. In een rekwest tegen de erfgenamen van wijlen onze drossaard Liekens, noemt hij zich "Heer Geeraert Druijnen, suppoost der universiteyt van Loven ende pastoir des Dorps' van Rethy". Adriaens was een wiskundige, "sui saeculi mathematicus isignus" en liet bij zijn dood, in 1602, verschillende rekentafels en instrumenten na.

18. Mathias Vos (1602-1614)

In 't Latijn " Vossius ", geboren Retienaar, was ten jare 1583 pastoor te Drunen en kwam in r602 naar Retie. Hij bleef daar tot aan zijn dood, op 10 september 1614.

19. Michiel van Oerle (1614-1627)

Van 1595 tot 1608 was hij pastoor te Olen, in 1609 prior van de abdij te Tongerlo, vanaf 1614 pastoor te Retie. De abt van Tongerlo noemde hem: "een wijs en voorzichtig man, in vele zaken zeer ervaren". Onder zijn pastoorschap, in 1618, werd onze grote Salvatorklok door Franchois Claes te Herentals gegoten; ze woog 5764 pond. Op 4 oktober 1626 stichtte pater Hubertus te Retie de broederschap van de H. Rozenkrans. Pastoor van Oerle stierf op 21 maart 1627 in de ouderdom van 61 jaar.

20. Laurentius Landmeter (1627-1645)

Deze norbertijn, geboortig van Doornik, was licenciaat in de godgeleerdheid van de universiteit van Leuven (1619) en werd lector voor dit vak in de abdij van Tongerlo. In 1620 pastoor te Tongerlo, kwam hij in 1627 als dusdanig naar Retie. In 1638 werd hem de waardigheid van landdeken van het district van Geel opgedragen, maar hij bleef tevens pastoor van Retie. Hij is de schrijver van een studie, getiteld: "De veteri c1erico et c1erico monacho" (Antwerpen, 163 5) en hij stelde een lijst van de pastoors van Retie op: "de cataloog van Landmeter" geheten. 't Was onder pastoor Landmeter dat het beeldje van O. L. V r.-ter-Sneeuw te Werbeek geplaatst werd (1645). In 1643 was frater Isfridus Gossacet zijn assistent. Een zijner kapelaans was fr. Filip van Hoeswinkel van Antwerpen (1630), de schrijver van een werkje over O. L. V. van Duffel. Een andere kapelaan van pastoor Landmeter was Gilles vanden Bosch, geboren te Londerzeel, geprofest 16.1.1617, vicarius in Retie, dan te Nispen, pastoor te Broechem 1634, overleden te Broechem in de ouderdom van 61 jaar.

21. Petrus van Dunne (1645-1664)

Na het overlijden van pastoor Landmeter deed fr. Gerlacus Rombouts een tijdje dienst als pastoor. De nieuwe pastoor, Petrus Van Dunne, was afkomstig van Breda. Eerst bestuurde hij een tijd de nonnenproostdij van zijn geboortestad. In 1628 werd hij pastoor te Tongerlo en kwam in 1645 naar Retie. We lazen, dat bij brief van 10 april 1631, bisschop Ophovius hem verlof gaf om ketterse boeken te lezen. Onder de kapelanen of onderpastoors van pastoor Van Dunne noteerden we Joannes Coomans (1655),fr. Bartholomeus Verluyten (1657) en fr. Antonius Albero Meeus (1660). Pastoor van Dunne overleed op 28 juni 1664.

22. Lambertus De Leeuw (1663(?)-1689)

Van 's-Hertogenbosch werd op 3 oktober 1663 pastoor te Retie. Hij was in de abdij van groot aanzien. "Tweemaal bevond hij zich onder het drietal waaruit een nieuwe prelaat gekozen is. Hij heeft een handschrift nagelaten waarin hij een beschrijving geeft van al de relikwien die de abdij bezat". Tijdens pastoor De Leeuw werd de stenen kapel van Werbeek gebouwd (1665), door vicaris Houbraeken het Beneficie van SintCarolus-Boromeus gesticht (1674), verder een congregatie voor jonge dochters opgericht (1671). Onderpastoors waren in zijn tijd te Retie: fr. Antonius Meeus (1665), fr. Jan Van Roy (1676), fr. Patricius Lemnius (1684). Pastoor De Leeuw stierf op 20 februari 1689.

23. Dominicus Van Have (1689-1699)

Geboren te Duffel op 26 juli 1644, priester gewijd in 1665, was onderpastoor in Diest (1671), in Duffel (1673), secretaris van de prelaat in de abdij (1678), cellier (1680) en vanaf 3 maart 1689 pastoor te Retie. Tijdens zijn pastoorschap werd de thans bestaande pastorie gebouwd (1696). Zijn onderpastoors waren: fr. Petrus Josephus Wambacq (1691), fr. Nicolaus Van der Meulen (1692), fr. Fredericus Becanus (1695), fr. Godescalcus Jansens (1697). Het Necrologium van de abdij vermeldt 2 februari 1699 als sterfdag van pastoor Van Hove.

24. Gilbertus Gijbels (1699-1716)

In de wereld Jan Servaas Gijbels, zoon van Matthijs Gijbels, "pretor" van Peer, werd te Peer geboren op 7 september 1658. Hij verwierf de titel van baccalaureus in de godgeleerdheid en doceerde dit vak aan het Premonstratenzercollege te Leuven. In 1689 werd hij cellier in de abdij, in 1692 pastor te Mierlo en in 1697 te Tilburg. Van daar kwam hij op 12 maart 1699 als pastoor naar Retie. Onder zijn parochiebestuur werd de Broederschap van de Christelijke Lering opgericht (1709) en het stenen hoogzaal in onze kerk afgebroken (1716). Onderpastoors te Retie waren in die tijd: fr. Cyrillus Cuylen (1699), fr. Andreas Van Griensven (1705), fr. Bernardus Lambrechts (1715), fr. Valentinus Van Pelt (1716). Pastoor Gijbels stierf op 16 november 1716. Op zijn gedrukte doodsbrief lezen we: "Een man in alle wetenschappen bedreven, en een waarachtig discipel van de H. Augustinus, van manieren en goede zeden, een kind van zijn H. vader Norbertus" (Adr. Heylen). We hebben van hem vertalingen uit het Latijn, nl. "Het leven van Vader Esschius" bestuurder van het begijnhof van Diest, en de "Oefeningen van Esschius ", een stichtelijk boek voor begijnen.

25. Gaspar Van Langenbonck (1716-1726)

Geboren te Haacht op 19 maart 1674, priester gewijd op 28 december 1696, werd pastoor te Tilburg in 1702, te Westerlo in 1704, te Rozendaal in 1704. Op 8 januari 1716 (1717?) kwam hij als pastoor naar Retie. Hij was een neef van Remigius Van Langendonck, de XIIe deken van het Kapittel der Sint-Dimfnakerk te Geel en behaalde in 1695 de 5e plaats in de 1e linie bij de universiteit van Leuven. Zijn onderpastoors te Retie waren: fr. Gilbertus van den Enden (1721) van Turnhout die de "loffelycke confraterniteyt van de H. Cecilia" stichtte, fr. Gaugericus Charlier van Brussel. Naar verluid het Necrologium stierf pastoor van Langendonck op 9 april 1726.

26. Paulinus Coomans (1726-1751)

Pastoor Coomans, - ook Coopmans gespeld, - geboortig van Herentals, volgde Van Langendonck in 1726 op. Onderpastoors waren, n fr. Gaugericus Charlier, fr. Hugo Vleminckx van Aynime bij Orp-le-Grand (1736), fr. Celestinus Van Griensven van Retie (1746), fr. Siardus Charlier (1751). In 1732 werd in onze kerk de Broederschap van het H. Sacrament opgericht en in 1742 onze gebroken Salvatorklok te Retie hergoten onder de naam van Thiendeklock. Pastoor Coomans stierf te Retie op 3 mei 1751.

27. Libertus Van de Poel (1751-1753)

In de wereld Joannes Guillielmus, geboren te Gistel op 27 maart 1703, werd in 1732 assistent te Broechem, in 1740 prior van de abdij, in 1746 provisor, in 1751 pastoor te Retie. Hij was twee jaar pastoor en stierf op 6 februari 17 53.

28. Jacobus Van Eynde (1753-1758)

In het Necrologium Joannes Antonius Turnholdi geheten, werd hij op 30 oktober 1698 te Turnhout geboren, priester gewijd op 4 februari 1720. Hij was in 1727 kapelaan te Vissenaken, in 1739 pastoor van Enschot en kwam op 25 februari 1753 als pastoor te Retie. Zijn onderpastoors waren: fr. Siardus Charlier die in 1755 opgevolgd werd door fr. Isifridus Louijs van Mechelen, en deze in 1759 door fr. Bruno Heeren van Veldhoven, welke sinds 1755 onze tweede onderpastoor was. Pastoor Van Eynde stierf op 27 november 1758.

29. Waltmann Engelbert (1759-1786)

Van Brussel, werd op 19 februari 1759 door de landdeken van Geel aangesteld tot pastoor van Retie. Zijn gezondheidstoestand maakte het nodig hem vele jaren een assistent toe te voegen: fr. Laurentius Van Roy van Tongerlo (1762), fr. Gislenus de Sor van Brussel (1770) en fr. Evermodus du Champ van Brussel (1780). In 1786 deed pastoor Engelbert afstand van zijn geestelijk ambt. Hij stierf op 23 december 1793. Onderpastoors waren toentertijd te Retie: fr. Benedictus Buijsen van Essen (1759), fr. Paulus Pennenburg van Waalwijk (1766), fr. Georgius Bongaerts van Ravenstein (1773).

30. Andreas Peeters (1786-1819)

Geboren te Geel in't jaar 1743 werd hij in 1786 pastoor te Retie. Ook aan hem werden verschillende assistenten toegevoegd: fr. (..) Zwinnen (1787), fr. Gilbertus Zegers van Willebroek (1791), fr. Cornelis Pullen van Nieuwkuik (1793) en fr. Filip de Lespes van Diest. Onderpastoors waren Fulgentius Van Genechten van Geel (1786), Amandus Helsen van Geel (1797), Jozef Aerts van Geel (1800). Pastoor Peeters was de laatste kanunnik van Tongerlo die de parochie van Retie bediende. Hij overleed op 30 november 1819 in de ouderdom van 76 jaar en werd op 2 december te Retie begraven.

Terug naar boven


Naamlijst van de pastoors na 1819

1. PASTOOR J.B. VERBIST (1819-1864)

Op zijn doodsprentje lezen we dat hij op 24 februari 1792 te Zoerle-Westerlo geboren werd, priester gewijd te Brussel op 11 november 1814, onderpastoor te Zandhoven op 21 november 1814, pastoor te Retie vanaf 2 december 1819. Onze nieuwe pastoor was dus slechts 27 jaar toen hij tot de bediening van onze parochie geroepen werd. Hij stierf te Retie op 10 november 1864.

2. PASTOOR A.F. VERBIST (1864-1874)

Pastoor Adriaan Frans Verbist, zoon van Henricus Verbist, landbouwer en van Rosalia De Cleyn, werd op 23 januari 1823 te Herenthout geboren. Priester gewijd te Mechelen op 18 december 1847, was hij opvolgend onderpastoor te Oppuurs (1848) en te Westmalle (1850) en kwam op 26 oktober 1853 als onderpastoor te Retie bij zijn Heeroom pastoor. Bij de dood van deze laatste werd hij op 24 december 1864 tot pastoor van onze parochie aangesteld. Tien jaar nam hij dit ambt waar en hij overleed te Retie op 4 september 1874.

3. PASTOOR FLEERACKERS (1874-1875)

De nieuwe pastoor, Joannes Baptista Fleerackers, zoon van Adrianus en van Joanna Donckers, werd te Turnhout geboren op 11 mei 1824 en op 23 december 1848 te Mechelen tot priester gewijd. Vijftien jaar was hij onderpastoor te Opwijk (1849-1874) en kwam op 30 september 1874 als pastoor naar Retie. Slechts vijf maanden was hij de herder van onze parochie, want hij overleed reeds op 1 maart 1875, in de ouderdom van 51 jaar.

4. PASTOOR CLAESEN (1875-1892)

De vierde seculiere pastoor van Rede, Petrus Ferdinand Claesen, was afkomstig van Oud-Turnhout, waar hij op 19 oktober 1824 geboren werd. Priester gewijd te Mechelen in 1849, ging hij in 1850 als onderpastoor naar Wuustwezel en werd op 24 april 1875 als pastoor te Retie genstalleerd. Zeventien jaar bestuurde hij onze parochie en hij sterft te Retie op 10 november in de ouderdom van 68 jaar.

5. PASTOOR JANSSENS (1892-1910)

De Z.E.H. Guilhelmus Victor Janssens was afkomstig van Herentals waar hij op 21 juli 1844 geboren werd. Na zijn priesterwijding (19 dec. 1868) werd hij onderpastoor te Kumtich (1869) en daarna pastoor te Zittaart (Meerhout) (1872). Bij het overlijden van pastoor Claesen, in 1892, stelde Zijne Eminentie hem tot pastoor van onze parochie aan.

6. PASTOOR ADRIAENSEN (1910-1912)

Onze zesde seculiere pastoor, Jan Frans Adriaensen, werd te Turnhout geboren op 29 januari 1864 en in 1888 priester gewijd. Eenentwintig jaar was hij werkzaam in het college te Geel, eerst als leraar (1889-1895), daarna als directeur (1895-1910) en stond bij zijn onderwijsoverheid in hoog aanzien als voortreffelijk leraar en uitstekend bestuurder. In januari 1910 kwam hij als pastoor naar Retie en veroverde op de slag zijn parochianen door zijn gulle en warme gemoedelijkheid en zijn benijdenswaardige welsprekendheid. Slechts twee jaar mocht hij onze parochie leiden en verzorgen, want in 1912 bevorderde Zijne Eminentie onze pastoor tot pastoor-deken van Westerlo. In 1927 werd hem als dusdanig eervol ontslag verleend en hij overleed te Westerlo op 25 maart 1936.

7. PASTOOR RAEYMAEKERS (1912-1928)

Pastoor Augustinus Raeymaekers werd op 10 februari 1860 te Herentals geboren en op 7 juni 1884 te Mechelen tot priester gewijd. Veertien jaar lang (1884-1898) was hij leraar in het college te Geel. Opeenvolgend daarna rector van de Zusters te Berendrecht (1898), onderpastoor op het Begijnhof te Turnhout (1892), rector van de Ursulinen te Londerzeel (1903), werd hij op 17 juli 1912 pastoor te Retie. Op 29 februari 1928 werd hem eervol ontslag verleend en ging hij de laatste jaren van zijn leven doorbrengen op het begijnhof te Herentals. Daar overleed hij op 27 mei 1944.

8. PASTOOR DE VOCHT (1928-1946)

Pastoor Raeymaekers werd in april 1928 opgevolgd door Z.E.H. Jozef De Voght, geboren te Broechem op 18 september 1877. Hij ontving de priesterwijding te Mechelen op 6 juni 1903. Onze nieuwe herder was opeenvolgend onderpastoor te Westerlo en te Antwerpen (Sint-Amands). Te Retie werkte hij met volle overgave aan het zieleheil van zijn parochianen en aan de verfraaiing van de parochiekerk en van de kapel van Werbeek. Zijn onverpoosd ijveren voor het verbreiden en het opwekken der missiegedachte had voor gevolg dat in onze parochie een benijdenswaardig aantal zendelingen opstonden om te gaan arbeiden in de onbegrensde missiewereld. Op 1 juli 1946 ging pastoor De Voght naar Meerhout als rector van de Religieuzen van het H. Graf. Hij overleed er op 17 juli 1956, en werd te Retie op het kerkhof begraven. De 21e april 1963 werd naast de kerk het gedenkteken te zijner eer onthuld in aanwezigheid van Mgr. Daem, bisschop van Antwerpen.

9. PASTOOR GOVAERTS (1946-1963)

In 1946 werd pastoor Govaerts te Retie plechtig ingehaald. Hij was geboren te Geel op 5 mei 1896 en priester gewijd te Mechelen op 2 januari 1921. Als leraar was hij werkzaam aan het St.-jozefsgesticht te Ternat, nadien als onderpastoor in Herne en St.-Pieter Turnhout. Pastoor Govaerts ging op rust op 1 oktober 1963. Hij overleed te Geel op 4 augustus 1967.

10. PASTOOR HANNES (1963-1968)

Pastoor Pieter Hannes werd te Mol-Achterbos geboren op 19 juli 1915. Hij werd priester gewijd te Mechelen op 15 augustus 1940 en studeerde te Leuven (Wijsbegeerte en Letteren, klassieke talen). In september 1942 tot leraar benoemd aan het Klein Seminarie te Hoogstraten, werd hij op 21 juli 1949 directeur benoemd van het college te Geel. Als pastoor van Retie werd hij' op 26 september 1963 ingehaald. Op 23 maart 1968 werd hij aangesteld tot deken van Hoogstraten.

11. PASTOOR GEUENS (1968-1991)

De 8e april 1968 wordt pastoor Frans Geuens te Retie ingehaald. Hij is te Zoerle-Parwijs (Westerlo) geboren op 13 januari 1921, priester gewijd te Mechelen op 27 juli 1947. Hij was achtereenvolgens leraar aan het Klein Seminarie te Hoogstraten, onderpastoor te Loenhout en te Herentals.

12. Pater Jaak (1991 - ....)

Op zondag 11 augustus 1991 werd pater Jaak Van Heeswijk, norbertijn van de abdij van Postel, officieel ingehaald als nieuwe pastoor van Retie.

Terug naar boven