De spreukenroute
 

Klik op de nummering


Het Reties dialect behoort tot ons erfgoed.

Om de vele mooie woorden en spreuken levend te houden onder de mensen, werd het wandelpad rond de gemeentelijke visvijver in de Goorbossen omgevormd tot een heuse 'Spreukenroute'.
Tijdens een prachtige natuurwandeling van 3,5 km kom je een aantal authentieke Retiese spreuken en zegswijzen tegen.
Via deze website kan je ook horen hoe die in het Retiese dialect klinken.

                                     Arendonk
 Kapelletje in't Goor
                                 Retie







Klik op de blauwe woorden = (dialect)         Spreukenroute         Woorden in groen = Algemeen nederlands






Wower ge schawert muute pi?en.

Waar je scharrelt moet je pikken.

   Kippen scharrelen en pikken op dezelfde plaats.

   Werk geeft dus recht op eten.

   De uitdrukking werd vooral gebruikt door de boer of boerin
   wanneer helpers, bijvoorbeeld bij de oogst, een uitnodiging
   om mee te eten afsloegen.

Terug naar boven






Klik op de blauwe woorden = (dialect)         Spreukenroute         Woorden in groen = Algemeen nederlands




Voogels die 's mèrges vruug zingen wonnen ooverdag dùr de kat gepakt.

Vogels die 's morgens vroeg zingen worden overdag door de kat gepakt.

   Dit is een waarschuwing om niet al te vlug of te
   vroeg uitbundig te doen of opgewekt te zijn, je
   weet immers niet wat de rest van de dag nog
   kan brengen.

Download de Adobe Flash player
Terug naar boven






Klik op de blauwe woorden = (dialect)         Spreukenroute         Woorden in groen = Algemeen nederlands




Ge zult in de haaj nemiejer lammeren.

Je zal in de heide niet meer lammeren.

   Hiermee wil men zeggen dat een tafelgenoot
   overvloedig gegeten heeft.

   Ooien die onvoldoende gegeten hadden,
   uitgeput waren, geraakten soms niet meer in de
   schaapskooi om te lammeren; zij lammerden in
   de hei.

Download de Adobe Flash player
Terug naar boven






Klik op de blauwe woorden = (dialect)         Spreukenroute         Woorden in groen = Algemeen nederlands




Meej lichtmis zèn de dogen nen hònenkréj geléngd.

Op Lichtmis zijn de dagen een hanenkraai gelengd.

   Deze uitdrukking duidt aan dat tussen eind
   december en begin februari de dagen ongeveer
   drie kwartier langer geworden zijn.

   's Morgens vroeg is er namelijk een zekere
   regelmaat in het hanengekraai te constateren.

   Een haan zet het gekraai in (afhankelijk van de
   tijd van het jaar wat vroeger of later in de
   nanacht) en wordt gevolgd door andere hanen
   in de buurt.

   Dergelijke 'kraaienreeks' wordt ongeveer om de
   45 minuten herhaald tot de nieuwe dag
   duidelijk aangebroken is.

Download de Adobe Flash player
Terug naar boven






Klik op de blauwe woorden = (dialect)         Spreukenroute         Woorden in groen = Algemeen nederlands




Wa zode vùr zoewe klawen stuksjen en hiejel verken in hojs holen.

Waarom zou je voor zo'n klein stukje een heel varken in huis halen.

   Een niet mis te verstane zegswijze van
   feministische vrouwen die het mansvolk op zijn
   plaats zetten.

Download de Adobe Flash player
Terug naar boven






Klik op de blauwe woorden = (dialect)         Spreukenroute         Woorden in groen = Algemeen nederlands




Van den tómet nor de haaj loewepen.

Van de toemaat naar de heide lopen.

   Verandering zoeken en er slechter op worden,
   van de klaver naar de biezen lopen.

   Tómet is gedroogd hooi van de tweede
   maaibeurt.

   Dit wordt gebruikt als tweedekeus voeder voor
   de koeien.

   Heide wordt nooit aan koeien gegeven.

Download de Adobe Flash player
Terug naar boven







Vertrek: Gemeentelijke visvijver, Goorbossen.

Parking: Parkeerplaats voorzien.

Bereikbaar vanaf de weg Retie - Arendonk, net voor de E34 de 'Huisjes' inslaan.

Afstand: ± 3,5 km.

Karakter: Smalle bospaadjes afgewisseld met goed begaanbare veldwegen.



Bij nat weer zijn laarzen aanbevolen.

Niet geschikt voor rolstoelgebruikers en/of kinderwagens.


Terug naar boven




Met dank aan Gust Adriaensen.